Van robotarmen naar humanoïde robots

ICT Group zet zijn expertise als integrator van embedded software al geruime tijd in om fabrieken te automatiseren. Dezelfde expertise bewijst zijn waarde ook in roboticatoepassingen. Daarom heeft de High Tech divisie recentelijk haar focus uitgebreid naar de roboticamarkt, wat onderstreept werd met onze toetreding tot NLRobotics, de brancheorganisatie voor robotica in Nederland. Zo helpen we organisaties om de technologische vooruitgang in dit domein om te zetten in concrete bedrijfswaarde. We spraken hierover met Koen van Wijk, Technology Lead van de High Tech divisie.

Humanoïde robots

Van Wijk nam al tijdens zijn studie elektrotechniek in Eindhoven deel aan robotwedstrijden. Zijn kinderen bleken dezelfde fascinatie te hebben en begonnen enkele jaren geleden met LEGO-robots te spelen. “Ze hebben toen aan de FIRST LEGO League deelgenomen, een wedstrijd waar je met LEGO robots bouwt en programmeert voor diverse taken”, vertelt Van Wijk. “Toen mijn kinderen een aantal jaren geleden geïnteresseerd raakten in het bouwen van humanoïde robots, verdiepte ik me in de technologie en bezocht ik beurzen om te ontdekken wat er al echt mogelijk is.”

Humanoïde robots hebben niet alleen een wow-factor, maar bieden meer mogelijkheden dan de klassieke robotarmen die vooral repetitieve taken uitvoeren. “Een humanoïde robot kan bijvoorbeeld flexibel voorwerpen zoals fruit oppakken en verplaatsen”, aldus Van Wijk. Maar de taken kunnen nog veel complexer zijn, zo zien we in de media spectaculaire demo’s van robots die T-shirts vouwen, salto’s maken of dansen. Alleen is het voor veel bedrijven een uitdaging om precies in te schatten wat robots hen kunnen opleveren.

Physical AI

Van Wijk beschouwt Physical AI als een van de belangrijkste technologische ontwikkelingen in het roboticadomein van de laatste jaren. Hij legt uit dat generatieve AI in robotica een vergelijkbare impact zal hebben als momenteel in softwareontwikkeling: “Terwijl je vorig jaar nog zelf code schreef met wat hulp van AI, kunnen AI-agents nu volledig autonoom software schrijven. Op dezelfde manier zullen we in de toekomst gewoon een camera aan een robotarm kunnen bevestigen, en zonder veel programmeren kan een AI-model dan camerabeelden en sensordata omzetten in acties die de robot zelfstandig uitvoert.” Physical AI is momenteel een populair onderzoeksdomein bij bedrijven als NVIDIA, die AI-modellen voor de fysieke wereld aan het trainen zijn.

Generatieve AI is ook belangrijk als interface tussen mens en computer. Als een ontwikkelaar twee dagen werk nodig heeft om een robot een nieuwe taak te leren, is dat een hoge drempel. Volgens Van Wijk wordt het binnenkort mogelijk om via natuurlijke taal aan een robot te vertellen en/of voor te doen dat hij bijvoorbeeld een specifiek schroefje op een andere plaats moet leggen. “Net zoals AI-agents zoals OpenClaw de laatste maanden zoveel mogelijkheden op het gebied van software hebben geopend, zullen er ook AI-agents ontstaan op het planningsniveau van robots.”

“Hoe meer robots er worden gebouwd, hoe goedkoper ze worden, en voor hoe meer toepassingen ze inzetbaar zullen zijn.”

Robots toegankelijker 

Een andere belangrijke trend die Van Wijk ziet, is dat de technologie toegankelijker wordt. “Momenteel is de businesscase voor veel toepassingen nog niet sluitend, omdat de robots nog vrij duur zijn. Niet alleen door de aanschafprijs, maar ook door de tijd die het kost om ze naar verschillende taken om te stellen. Maar hoe meer robots er worden gebouwd, hoe goedkoper ze worden, en voor hoe meer toepassingen ze inzetbaar zullen zijn. Dan hoef je niet langer 100.000 stuks van een product meer te maken, maar raak je ook met kleinere volumes al uit de kosten.”

“Met goedkopere hardware en een opensource softwarestack is het slechts een kwestie van tijd voordat ieder bedrijf met robots aan de slag kan.”

Ook aan de softwarekant ziet Van Wijk een versnelling die het gebruik van robots vergemakkelijkt. Hugging Face, het bedrijf achter de gelijknamige opensourcecommunity voor AI-toepassingen, ontwikkelt met LeRobot een volledige softwarestack voor robots. “Ze bieden AI-modellen, datasets en tools aan om robots te trainen aan de hand van video’s waarvan ze dan de bewegingen leren te imiteren.” Met goedkopere hardware en een opensource softwarestack is het slechts een kwestie van tijd voordat ieder bedrijf met robots aan de slag kan.

Van Wijk verwacht de doorbraak van robots het eerst in domeinen als logistiek en assemblage. “Het sorteren van pakjes en het in- en uitpakken wordt steeds toegankelijker. Ook robots die in fabrieken rondrijden zijn al redelijk volwassen. Dat is immers een gecontroleerde omgeving.”

“Vanuit onze ervaring met de automatisering van fabrieken weten we hoe belangrijk veiligheid is.”

Veiligheid

Toch blijven er belangrijke technologische uitdagingen bestaan. “Veiligheid is nog lang niet opgelost”, waarschuwt Van Wijk. “Humanoïde robots kunnen 35 kg wegen. Stel je eens voor dat zo’n robot bij een stroomuitval op een werknemer valt. Vanuit onze ervaring met de automatisering van fabrieken weten we hoe belangrijk veiligheid is.”

“De businesscase voor een toepassing hangt af van het vermogen van AI-modellen om kennis en vaardigheden die ze tijdens het trainen hebben opgedaan ook in nieuwe situaties toe te passen.”

De vraag blijft ook hoe generiek modellen voor Physical AI zullen functioneren. “Als je een robot duizend keer moet voordoen hoe je een T-shirt vouwt, is dat misschien niet zo nuttig als die dan alleen T-shirts kan vouwen. Maar als dat model dan ook andere acties kan uitvoeren, kan het trainen wel zinvol zijn. De businesscase voor een toepassing hangt af van het vermogen van AI-modellen om kennis en vaardigheden die ze tijdens het trainen hebben opgedaan ook in nieuwe situaties toe te passen.”

“De vraag is dan ook niet óf robotisering doorbreekt, maar hoe snel organisaties die stap weten te zetten.”

Meer dan alleen een robot

Een robot staat ook nooit op zichzelf: het maakt deel uit van een breder systeem, beklemtoont Van Wijk. “Als systeemintegrator bieden we daar toegevoegde waarde door met onze klanten te bekijken welke robots bij hen passen en deze te integreren in hun bestaande systemen. Daarbij komen complexe onderwerpen zoals embedded software, realtime verwerking, veiligheid en AI kijken. Die combinatie is exact waar wij goed in zijn: we hebben de technische expertise in al deze onderwerpen en brede kennis en ervaring in verschillende branches. We zien nu al concrete aanvragen voor robotisering in hightech omgevingen en verwachten dus dat we snel de volgende stappen kunnen zetten. De vraag is dan ook niet óf robotisering doorbreekt, maar hoe snel organisaties die stap weten te zetten.”