BeleggingsExpres: Herstel ICT Automatisering kan heel snel gaan

Ook ICT Automatisering heeft zich niet aan de malaise in de technologiesector weten te onttrekken. Noteerde het aandeel in maart 2000 nog circa 55 euro nu ligt de koers rond de 11 euro. ICT had in de loop der jaren een trackrecord opgebouwd. Door winstwaarschuwing vorig jaar ging echter veel van het krediet bij beleggers verloren. In een gesprek dat wij onlangs hadden met beide bestuursleden Bram Schot en Erik Bongers kwam naar voren dat het groeipotentieel van de markten waarop ICT automatisering actief is onverminderd groot is. Trekt de markt aan dan kan het herstel bij ICT zeer snel gaan en zien wij de koers van het aandeel zo maar verdubbelen. Voor de korte termijn is echter nog de nodige voorzichtigheid geboden.

Jaar op jaar wist ICT de financiële wereld in positieve zin te verrassen door met nog hogere groeicijfers op de proppen te komen dan aanvankelijk was aangegeven. Het half- jaarbericht 2001 bracht daar verandering in. Werd over de eerste helft van 2001 nog een fraaie winstgroei van 22% gerealiseerd, het nieuws dat de jaarwinst lager zou uitvallen deed de koers met 35% dalen. De order- stroom van met name de embedded software activiteiten kwam steeds sterker onder druk te staan. In september 2001 moest het bestuur van ICT beleggers laten weten dat de jaar- winst waarschijnlijk 25% lager zal uitvallendan de gerealiseerde €13,4 miljoen in 2000. De feitelijke terugval van de nettowinst bedroeg 24% tot €10,2 miljoen. De terughoudendheid bij investeerders heeft zich dit jaar onverminderd voortgezet.

Tijdens de op 23 mei gehouden Aandeelhoudersvergadering liet het bestuur weten dat het resultaat over de eerste zes maanden van dit jaar weliswaar positief zal zijn maar dat zowel omzet als resultaat lager zullen uitkomen dan de toch al slecht verlopen tweede helft van 2001. ICT boekte destijds een winst per aandeel van €0,33. De onvoorspelbaarheid van de markt heeft Beleggings Expres destijds doen besluiten een conservatieve winsttaxatie van €0,40 per aandeel op te nemen voor dit jaar. Wij nemen aan dat ICT ten tijde van de publicatie van de halfjaarcijfers meer duidelijkheid zal scheppen. Tijdens de aan- deelhoudersvergadering liet ICT weten een voorzichtig marktherstel waar te nemen, al tekende zij hierbij wel aan geen duidelijke opleving te verwachten voor het vierde kwartaal. In ons interview met Bongers en Schot moesten beide bestuursleden erkennen dat het voorzichtige marktherstel waarover eind mei werd gerept zich niet sterk heeft doorgezet en bepaalde opdrachten opnieuw vertraging hebben opgelopen. Projecten op het gebied van architectuur aan de embedded kant kwamen op gang, maar klanten zien blijkbaar een tweede dip aankomen. Wel gaat het ieder kwartaal iets beter, al zij gezegd dat het herstel nog zeer fragiel is.

Twee divisies

ICT heeft sinds kort haar activiteiten onderverdeeld in een tweetal divisies, te weten ICT Embedded en ICT Solutions. In totaal werken circa 900 inzetbare mensen bij ICT waarvan 500 bij ICT Embedded en 300 bij ICT Solutions. De software-ontwikkeling wordt uitsluitend op klantspecifieke basis vervaardigd. De projecten van ICT worden zowel in eigen huis als op de vloer van de opdrachtgever uitgevoerd. ICT is werkzaam vanuit een vijftal vestigingen gelegen in Barendrecht, Eindhoven, Deventer, Almere en Groningen.

ICT Embedded is marktleider op het gebied van embedded software, waar zij leverancier is van software gerelateerde diensten. ICT Solutions is een nieuwe divisie die is ontstaan uit de afzonderlijke divisies ICT Telecom, ICT Office en het Professionele Systemen en Industrie (PSI) segment van de divisie ICT Embedded. De mate waarin het marktherstel zich zal aandienen hangt in belangrijke mate af van het embedded segment Consumenten Systemen en Multi Media (CSMM), waarvan de investeringsbereidheid van afnemers sterk gecorreleerd is met het consumenten- vertrouwen. ICT vervaardigt binnen dit seg- ment embedded software voor Home Entertainment (digitale TV, DVD en set top box), Personal Communication (mobiele tele- foons,

modems) en Automotive (navigatiesys- temen, digitale autoradio). Bongers verwacht vooral in de halfgeleiderssector inzake CSMM een enorme inhaalslag. Een afnemer als Philips Semiconductors moet op een gegeven moment wel komen om haar cash flow niet te missen. Een zeer korte produktontwikkelingstijd en een lage kost-prijs zijn de winst-bepalende factoren voor de klanten van ICT binnen het CSMM segment. De markt is momenteel slecht, maar beide factoren zullen volgens Bongers in de toekomst nog belang- rijker worden. Software wordt in toenemende mate toegepast in allerlei huishoudelijke produkten en in bijvoorbeeld auto's. De groeiperspectieven zijn dan ook zeer goed. Vraag blijft alleen wanneer de orders gaan binnenkomen.

Naast CSMM kan binnen ICT Embedded het segment Gedistribueerde Systemen en Mechatronica (DSM) worden onderscheiden. Bij DSM richt ICT zich op software voor de printing industrie (printers, kopieermachines en scanners), medische systemen en de halfgeleidersindustrie (wafersteppers, trim and form systemen en workflow management). In de halfgeleidersindustrie is ASML een belangrijke klant van ICT. Afnemers van ICT hebben op dit moment echter geen geld, maar lopen wel het risico de boot te missen als de markt aantrekt. De doorlooptijd van het ontwikkelen van zogenoemde middelware software, software die de chip laat werken, is al gauw één tot anderhalf jaar. Schot en Bongers erkennen wel dat het geld een keer los moet komen. ICT doet in beperkte mate aan voorfinanciering bij klanten. In normale tijden ligt de omzetverhouding CSMM versus DSM op 60-40. Nu is dat ongeveer fifty-fifty.

ICT Solutions

ICT Solutions richt zich op het gehele software-ontwikkelingsproces van informatiesystemen die een primair proces besturen of daarover informeren. Bongers legt uit dat ICT twee jaar geleden nog in de veronderstelling was dat de afzonderlijke divisies van ICT Solutions groot genoeg konden worden om zelfstandig verder te gaan. Een divisie als ICT Telecom diende twee jaar geleden ook separaat te opereren om in de krappe arbeidsmarkt in staat te zijn specialisten aan te trekken. Toen kwam echter de klad in telecom en kwamen mensen bij ICT Telecom zonder werk te zitten. ICT Office richt zich met name op technische automatisering zoals workflow systemen voor banken en frontoffice systemen. Hoewel ICT Office zich niet direct bezighoudt met klassieke kantoorautomatisering werd de teruggang hierin wel degelijk gevoeld. Er was eenvoudigweg te veel aanbod en ICT Office viel buiten de short list van de meeste afnemers. Het PSI segment van de divisie ICT Embedded bleef daarentegen wel goed lopen. ICT richt zich hier op technische automatisering zoals verkeerssystemen en railinfrastructuur. Geen produkten derhalve zoals bij het pure embedded segment het geval is, maar meer projectmatig werk. Klanten in dit segment werden eveneens terughoudender en streefden in toenemende mate naar aanbidders die een volledig servicepakket konden aanbieden. De verslechterde marktomstandigheden in de verschillende segmenten heeft er feitelijk toe geleid dat ICT besloot bovengenoemde divisies versneld te clusteren tot een qua omvang en diensten-pakket aantrekkelijke partner. Naast de synergievoordelen die uit de samenvoeging voortvloeien verkreeg ICT Solutions al snel opdrachten van Gemeentelijk Havengebied Rotterdam. Sedert 1 juli staat ICT Solutions volledig op poten.

De divisie ICT Solutions heeft ook minder te lijden onder de slechte marktomstandighe- den. De klanten die ICT Solutions bedient blijken namelijk minder sterk te snijden in hun IT-budgetten. Afnemers zijn onder meer de Nederlandse landmacht, ECT over- slagbedrijf, industriële klanten en sinds kort derhalve Gemeentelijk Havengebied Rotter- dam. Banken en verzekeringsmaatschappijen zijn nog enigszins ondervertegenwoordigd. De brede klantenbasis van het onderdeel PSI wordt als een belangrijke basis gezien voor een verdere uitbouw van ICT Solutions. Door de samenvoeging van de divisies ICT Tele- com, ICT Office en PSI is ICT Solutions z

oals gezegd nu in staat haar klanten een compleet dienstenpakket aan te bieden. Door de toene- mende behoefte in de markt aan het one-stop shop principe kan zij zich daardoor heter positioneren en mag ICT zich in toenemende mate tot de preferred suppliers van haar afnemers rekenen. Wel zij gezegd dat in vergelijking tot vorig jaar ook hier de winstmarges onder druk staan. Schot spreekt voor ICT als geheel over 4% lagere tarieven. In de Embedded hoek is de prijsdruk nog veel sterker. De meeste activiteiten van ICT vereisen lokale aanwezigheid. CSMM is wel een wereldmarkt, maar de wijze waarop opdrachten worden verkregen verschillen per regio enorm. ICT mag zich op dit gebied echter een vooraanstaande speler noemen. Medio 2000 kon zij nog een grote Duitse elektronicagigant (waarschijnlijk Siemens red.) als klant ver- welkomen, omdat in Duitsland geen met ICT vergelijkbare speler voorhanden was die dezelfde kwaliteit en time to market kunnen leveren.

Geen ontslagen

In tegenstelling tot andere bedrijven in de technologiesector heeft ICT tijdens de down- turn geen gedwongen ontslagen doorgevoerd. Personeelskosten maakten vorig jaar dan ook liefst tweederde deel uit van de totale bedrijfs- lasten. Uiteraard is hier sprake van een bewuste keuze om de tijdens de technolo- gichausse met veel moeite binnengehaalde medewerkers in dienst te houden. Schot: "Wij geloven in de markten waarin we opereren. Als het herstel optreedt dan willen wij graag vooraan staan om daarvan te profiteren."

De sterke financiële positie van ICT geeft het bedrijf ook de mogelijkheid haar personeel op de loonlijst te laten staan. Zo bedraagt de solvabiliteit een zeer gezonde 58% en is de kaspositie (per ultimo 2001 €24,6 miljoen) dusdanig ruim dat daarmee de kortlopende financieringsverplichtingen kunnen worden voldaan. Inhuur van personeel via derden vindt niet plaats. Op deze wijze verwacht ICT optimaal te kunnen profiteren van een aantrekkende markt. Een groot voordeel is voorts dat het personeel van ICT op meerdere terreinen inzetbaar is. Mede daardoor weet het ook in deze barre tijden zijn kennis op peil te houden. Vooral in het segment CSMM was er sprake van overtollig personeel. Deze mensen konden echter voor een belangrijk deel aan de slag bij interne projecten en deels bij ICT Solutions, alwaar de ontwikkelingscycli veel langer zijn en de economische tegen-wind zoals gemeld veel minder voelbaar is geweest. Natuurlijk verloop van het perso- neelsbestand wordt door ICT niet aangevuld. Volgens Schot zal het verlooppercentage dit jaar onder de 10% liggen.

Keerzijde van het personeelsbeleid van ICT is natuurlijk dat de onderneming zich op deze wijze weinig flexibiliteit verschaft binnen haar kostenstuctuur. Dat ICT ondanks de enorme personeelslasten het resultaat boven de nullijn weet te houden mag wat dat betreft als zeer positief worden gezien. Het verlooppercentage bij ICT heeft altijd ruim onder het markt gemiddelde gelegen. De verklaring hiervan is dat medewerkers van ICT in het volledige produktieproces van de conceptfase tot onderhoud worden ingezet. Hierdoor kan ICT ook veel beter meepraten met haar afnemers en op deze wijze extra toegevoegde waarde leveren. Dit maakt het werk niet alleen interessanter, maar om dit alles eigen te maken dient men zich ook voor lange tijd aan de onderneming te committeren. Het personeelsbestand van ICT beschikt daarmee over een zeer brede kennis, die het bedrijf liever niet verloren ziet gaan. Mensen zonder werk naar huis sturen is niet aan de orde. Binnen ICT kan het personeel via gerichte cursussen zijn kennis op peil houden.

Het feit dat ICT in het verleden terughoudend is geweest met acquisities blijkt onder de huidige marktomstandigheden zeer positief uit te pakken. De solide financiële positie verschaft haar nu de mogelijkheid het personeel binnen te houden en zich optimaal voor te bereiden op herstel.

Vooruitzichten

Ondanks het feit dat dit jaar de winst waarschijnlijk significant lager zal uitvallen dan vorig jaar kan ICT zich in

tegenstelling tot andere technologiebedrijven goed staande houden. De gezonde financiële positie en de sterke klantenbasis zorgen ervoor dat ICT volop zal kunnen profiteren van een aantrekkende vraag. De omzetafhankelijkheid van Philips bedraagt circa 25%, maar het betreft hier een breed scala aan produkt- toepassingen betrekking hebbende op Philips Medical Systems, Semiconductors en Con- surner Electronics. Waar ook Philips flink heeft gesneden in haar budgetten en aantal afnemers is ICT op de preferred supplier lijst blijven staan. "Een teken dat dit soort partijen kiezen voor een partner als ICT, omdat wij onze toegevoegde waarde in het verleden bewezen hebben en ook in de toekomst daar invulling aan kun- nen blijven geven doordat wij de kennis nog steeds in huis te hebben", zo merkt Bongers op.